HerakleitoS

ASP nedir ? Ne işe yarar ?


ASP ilk defa 1997 yılında Microsoft şirketi tarafından Webserver'lar üzerinde dinamik web sayfaları dinamik web uygulamaları geliştirmek üzere GLOBE kod adında çıkmıştır.Fakat bu yıllarda GLOBE fazla ilgi görmeyince sistemini biraz daha değiştirip ASP 2.0'ı ve daha sonrada günümüzde kullanılan ASP'yi yani ASP 3.0 piyasaya çıkartılmıştır.ASP adını Active Server Pages'in ilk harflerinden alır.Türkçe anlamı ise "Aktif Sunucu Sayfaları"dır.Bunun dışında ASP program yazım dili olarak Visual Basic'in Internet Scripting dilini yani Visual Basic Scripting'i kullanir.Yani ASP içinde Built-In objelerde yazacağımız kodlar dışındaki bütün kodlar aslında bir Visual Basic Scripting kodlarıdır.ASP'nin bu kadar çok tutulmasının sebeblerinden birkaçı, Database ( Veri Tabanı ) ile çok rahat bilgi alışverişi yapabiliyor olması,COMları ( Component Object Model ) yani DLL,OCX ve bunlara benzeri olan ileri programlama dillerinde yazılmış her türlü nesneyi rahatça kullanabiliyor olması gelebilir.ASP Webserver dışında çalışmaz bunun nedenide server tabanlı bir sistem olmasından kaynaklanmaktadır ve yazdığınız ASP sayfaları Webserver'da bulunan ASPDLL sayesinde yorumlanır ve çıktıları Browser'a html olarak gönderilir ve böylece sizin yazdığınız ASP kodlarını hiç kimse görmemiş olur.Peki Webserver bu dosyanın ASP olduğunu nasıl anlar diye bir soru sorduğunuzu duyabiliyorum. Tamamen bunun asp dosyası olduğunu ilk olarak dosyanın uzantısına bakar yani *.asp ise yorumlama olayına başlanır ve daha sonra sayfa içerisinde <%.......%> tagları aranır ve Webserver bunları gördüğü anda <% ve %> arasındaki bütün kodları yorumlar. eğerki uzantısı asp değilse içerisinde <% ve %> tagları olsa bile bunu yorumlamaz ve kodları browserda direk olarak görürüz. ve htm yada html uzantılı dosyalar yorumlanmaya maruz kalmadan direk olarak browser'a gönderilir.Bunun dışında ASP'nin çalıştığı Web Sunucular Personel Web Server ile Internet Information Serverdir. Apache ve diğer Web Sunucular üzerinde de ek programlar vasıtasıyla çalışır fakat istenilen verim alınamaz.Personel Web Server'ı nasıl bilgisayarıma yükleyeceğim diye düşünüyorsanız. Öncelikle bir Windows98 Cdsi bulmanız gerekmektedir ve bu CD içerisinde AddOns klasörünün içerisinde PWS dizininden kurabilirsiniz.Eğerki Ben daha fazlasını istiyorum Internet Information Server [IIS] Kuracağım diye düşünüyorsanız o zaman bilgisayarınız da yüklü İşletim sisteminize göre değişik IIS kuruluşları yapabilirsiniz örneğin Bilgisayarınızda NT Server var ise Option Pack 4.0 CD'si temin ederek IIS 4.0 sürümünü kurabilirsiniz. Eğerki bilgisayarınızda en az Windows 2000 Professional var ise Control Panelinden Add/Remove Programs'dan IIS 5.0'ı ekleyebilirsiniz.Internet Information Server MMC (Microsoft Management Console) denilen başka program arayüzü ile yönetilir.Bu şekilde IIS'i çalıştırıp yönetim işlemlerine geçmek istiyorsanız Başlat/Programlar/Administrative Tools/Internet Service Manager 'ı kullanarak IIS arayüzüne ulaşabilirsiniz.Şunuda söyleyelimki eğer gerçekten profesyonel uygulamalar yapmak ve gerçek bir Web Sunucu kullanmak istiyorsanız Seçiminiz Internet Information Server olmalıdır.

-------------------------------------------------------

BUILT-IN OBJECTS ( ASP YAPISINDA BULUNAN OBJELER )

ASP'nin kullandığı Script Dilinin Visual Basic Script olduğunu yazmıştık fakat Visual Basic Script'te bulunmayan ve ASP bulunan birtakım objeler vardır ve bunlar asp ile birlikte gelir.
Bunlara, Built-In objeler denir.
Bunlar ASP 2.0 'da 5 tane ASP 3.0'da ise 7 tanedir daha önce başka bir asp sitesindeki örneklere baktıysanız mutlaka bunlara rastlamışsınızdır.
Şimdi birde isterseniz bunlara bakalım ;

***
ASP Versiyonlarına Göre Built-In Objeler

ASP 2.0 ASP 3.0

Response Response
Request Request
Session Session
Application Application
server server
ObjectContext
Errors

Acaba ASP 3.0 'da bu iki yeni obje neden gelmiş diye düşünüyorsanız.Hemen söyliyelim.
ObjectContext Objesi , Transaction işlemlerinde yani bankacılık ve ileri güvenlik sistemlerinde kullanılır.
Errors Objesi ise adında anlaşılacağı gibi hatalar için kullanılır.
Diğer objelere yeri geldikçe değineceğiz.

*********************************************
ASP İLE BİRKAÇ ÖRNEK YAPALIM.

ASP ile birkaç örnek yapalım ve bilgi dağarcığımızı biraz daha genişletelim...
ilk olarak bir asp editörü kullanmadan önce öğrenme aşamasında windows'ta bulunan notepad kullanalım ve yazdığımız bu ASP sayfalarını c:\inetpub\wwwroot\ dizini içerisine kaydedelim.

ilk örnek :
bu sayfayı ilksayfam.asp olarak kaydedelim.

<html>
<head>
<title>Bu benim ASP de yazdığım ilk sayfam......</title>
</head>
<body>
<%
response.write " Merhaba ASP camiası, Bu benim ASP adına ilk sayfam"
%>
</body>
</html>
bu dosyayı çağırmak için ise browserın adres barına http://localhost/ilksayfam.asp yazmamız yeterli olacaktır.

daha öncede bahsettiğimiz gibi asp uzantılı kaydettik ve sayfa içerisine <% ve %> taglarını koyduk.Web sunucumuz da bunları tanıdı ve browserımızın ekranında Merhaba ASP camiası Bu benim ASP adına ilk sayfam adında bir yazıyı gördük.Bu daha başlangıç aşaması olduğu için çok kolay gelebilir ama ilerleyen örneklerimizde ASP nin tabanına indiğimizde işlerin biraz daha karıştığını göreceğiz.

***
İkinci Örnek :
bu sayfayı ikincisayfam.asp olarak kaydedelim.

<html>
<head>
<title>Bu benim ASP de yazdığım ikinci sayfam......</title>
</head>
<body>
<%
response.write "<center><b><h1>Merhaba ASP camiası Bu benim ASP adına ikinci sayfam</center></b></h1>"
%>
</body>
</html>

yine daha öncede bahsettiğimiz gibi ASP sayfaları yorumlanırken <% ve %> tagları arasına bakılır demiştik ve şunuda unutmayalım ki ASP sayfaları derlenmez yorumlanır çünkü ASP bir programlama dili değildir.buradan yola çıkarak ASP kodları içerisinde ("") tırnak işareti arasında kalan yazılar direk olarak browser a gönderilir ve onu browser Web Sunucudan aldığı değerlere göre yazar yani bizim örneğimizde de olduğu gibi tırnak işareti içerisine yazdığınız HTML tagları browser tarafından tanınır ve o şekilde ekranda görülür.Bu örneği yaptığımızda karşımıza sayfanın ortasında büyük başlık halinde kalın puntolarla yazılmış bir Merhaba ASP camiası Bu benim ASP adına ikinci sayfam yazısı gelecektir.Bu örneklerimizde gördüğünüz ASP'nin Built-In objelerinden Response objesinin write metodunu kullandık.

alıntıdır.

__________________
Cumhuriyet fikir serbestliği taraftarıdır. Samimi ve meşru olmak şartıyla her fikre saygı duyarız.

FBeyza

paylaşım için tşkler

__________________

TUNCAY&SEMİH

viteszeki

TskÜrlerr saolun